Yapay Zekanın Seramik Sanatındaki Katılımcı Rolü - Zorkun Çağlayan, Nazlı Harika; Yoleri, Halil (Plastik Sanatlar Alanında Cam ve Seramik Üzerine Yaklaşımlar 5, 2024)
Günümüzde teknoloji ve internetin hızlı gelişimi ile artık parçası haline geldiğimiz dijital kültür, dijitale ait tüm argümanların hayatımıza yansımasını temsil etmektedir. Dijitalleşen dünyada, yeni gerçeklik sistemleri ve Web 4.0 ile makine insan arasındaki iletişim de yeni bir boyuta taşınmıştır. Kendini dijital iletişim ile var eden dijital kültür sistemi, gündelik pratiklerin de dijital araç ve platformlar üzerinden ilerlemesine olanak sağlamaktadır. Dijital kültür bağlamında, yeni nesil bilgi iletişim teknolojileri hızla artarken, Yapay Zeka son yılların en ilgi çekici konularından biri haline gelmiştir. Basit bir şekilde, insanın ussal etkinliğinin yapay olarak gerçekleştirilmesi üzerine kurulu olan mühendislik projesi olarak tanımlanmaktadır. Yapay Zeka ile ilgili teknolojiler, birçok alanda olduğu gibi sanat ve tasarımın yaratıcı pratikleri üzerinde de etkili olmaktadır. Bilgisayarların sanata dahil olduğu alana her ne kadar aşina olsak da, yaratıcı insandan yaratıcı makineye hangi noktada geçtiğimiz ya da geçip geçemeyeceğimiz soruları yapay zeka ve sanatın kesişme konularının araştırma alanlarını oluşturmaktadır. Yapay Zeka; sanatın öznel, insana özgü yönlerini ortadan kaldırma ihtimaliyle farklı bir çelişki yaratsa da; sanat, tasarım ve uygulama süreçlerini farklı bir boyuta taşıyarak daha verimli hale getirmektedir.İnsan yaşamının her aşamasında devrime yol açabilecek Yapay Zeka kavramının,  sanat ve sanatın alt pratiklerinde yepyeni bir vizyon yaratacağı kuşkusuzdur. Özellikle günümüzde seramik üretim sistemlerinin giderek daha karmaşık, dinamik ve bağlantılı hale gelmesiyle tasarım üretim, sergileme, dijital pazarlama süreçlerinde dikkate alınması gereken çok fazla faktör olduğundan, yoğun bir enerji ve zaman gerektirmektedir. Yapay zeka birçok farklı program ve teknoloji aracılığıyla seramik tasarım ve üretim sürecine dahil olabilmektedir. 3B tasarım programları, makine öğrenimi, veri analiz araçları, sanal ve artırılmış gerçeklik ve robotik teknolojiler aracılığıyla yapay zekanın ürün geliştirme ve uygulamadaki rolü üzerine deneysel araştırmalar yürütülmektedir. Bu çalışmada, seramik alanında yapay zeka kullanılarak oluşturulan uygulamalar araştırılmış, seramikte üretim problemlerine yönelik son teknolojiler incelenmiştir. Araştırmalar sonucu yayınlanan literatür ve uygulama örnekleri değerlendirilmiştir. Özellikle çalışmadaki kilit argüman; varolan örnekler haricinde seramik sanatında yapay zekanın gelecekteki potansiyeline vurgu yapmaktır.