Nanopartikül Toksisitesine Güncel Bir Bakış - Özçelik, İbrahim; Özdal, Zeliha Duygu; Yıldıztekin, Kübra Gizem (Eczacılıkta Güncel Araştırmalar III-Güz, 2024)
Nanopartiküller boyutu 1nm ile 1000 nm arasında olan kolloidal sistemler olarak tanımlanmaktadır. Tarım, otomotiv ve gıda gibi pek çok sektörde yaygın şekilde kullanılmaktadır. 1995’te FDA onayı alan ilk nanoteknolojik ürün Doxil® (Doksorubisin) ile birlikte nanopartiküllerin ilaç endüstrisinde kullanımı hız kazanmıştır. Nanopartiküllerin özgün fizikokimyasal özellikleri, etken maddenin farmakokinetiğini değiştirerek toksisiteyi nitel ve/veya nicel olarak etkilemektedir. Nanopartiküllerin toksik etki mekanizmaları halen tam olarak aydınlatılamamıştır. Ancak genel olarak toksik etkilerini serbest oksijen radikal üretimi, DNA hasarı, protein yapı fonksiyonlarının ve membran bütünlüğünün bozulması yolu ile meydana getirdiği düşünülmektedir. Nanopartikül toksisitesinde, nanopartikülün boyutu, şekli, elektriksel yükü, yüzey yapısı, kristal yapısının yanı sıra canlının maruz kaldığı nanopartikül dozu ve maruziyet yolu doğrudan etkilidir. Bu derleme çalışmasının amacı nanopartikül toksisitesinde etkili olan faktörlerin detaylı bir biçimde incelenmesidir. Bu faktörlerin nanopartikül toksisitesi üzerindeki etkisinin tam olarak aydınlatılabilmesi için ileri çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.Nanoparticles are defined as colloidal systems with a size between 1nm and 1000 nm. They are widely used in many sectors such as agriculture, automotive and food. The use of nanoparticles in the pharmaceutical industry gained momentum with Doxil®️ (Doxorubicin), the first nanotechnological product to receive FDA approval in 1995. The unique physicochemical properties of nanoparticles affect the toxicity qualitatively and/or quantitatively by changing the pharmacokinetics of the active substance. The mechanisms of toxic effects of nanoparticles are still not fully elucidated. However, it is generally known that they produce their toxic effects through free oxygen radical production, DNA damage, disruption of protein structure functions and disruption of membrane integrity. The size, shape, electrical charge, surface structure, crystal structure, dose, and route of exposure are directly effect on the toxicity of nanoparticles. The aim of this review study is to examine in detail the factors that are effective in nanoparticle toxicity. Further studies are needed to fully elucidate the effect of these factors on nanoparticle toxicity.