Psikanalitik Eleştiri Bağlamında Süha ve Pervin’de Benliğin İzleri - Aydemir, Mustafa; Aydoğdu, Orçun (Anlatı Üzerine Anlatı Edebiyat Kuramı ve Eleştiri, 2024)
Edebiyat-ı Cedide’nin önde gelen temsilcilerinden olan Tevfik Fikret’in Servet-i Fünun dergisinin önemli bir yere gelmesinde oldukça kıymetli bir rolü vardır. Şiirlerinde karamsar bir bakış açısına sahip olan şair, marazî, buhranlı ve sıkıntılı bir ruh hâline sahiptir. Bu da Fikret’in şiirlerine psikolojik açıdan yaklaşmaya uygun zemin hazırlamaktadır. 1897’de “Hayal-Hakikat” üst başlığıyla Servet-i Fünun’da yayımlanan “Süha ve Pervin” şiiri de Fikret’in benliğini yansıtan ve hayal-hakikat çatışması üzerinden şairin buhranlı, karamsar ve marazî ruh hâlini ortaya koyan bir şiirdir. Böylece ilgili şiirde de Fikret’in psikolojik buhranı ve sıkıntılı ruh hâli tespit edilmektedir. Süha ile hayalperest, Pervin ile gerçekçi ve materyalist yön ortaya konmuştur. Sonuç olarak söylenebilir ki Süha ve Pervin’e yansıyan psikolojik ögeler tespit edildiğinde Fikret’in buhranlı ruh hâli anlaşılmış olacaktır. Süha ve Pervin’i adeta araç olarak seçen şair, kendi benliğinin sınırlarını metne yansıtmıştır. Çalışmada amaçlanan Süha ve Pervin üzerinden şairin benliğini tespit etmektir. Böylece Tevfik Fikret’in kişiliğinin şiire nasıl ve ne kadar yansıdığı anlaşılmış olacaktır. Buradan hareketle Edebiyat-ı Cedide’nin genel bir özelliği olan buhran ve sıkıntının Süha ve Pervin’e nasıl yansıdığı görülerek Fikret’in kendi benliğini şiire yansıttığı anlaşılacaktır.