Dünyada ve Osmanlı’da Gazetelerin Ortaya Çıkışı - Şentöregil, Merve (Temel Gazetecilik Kavramlar, Teknikler, Yenilikler, 2024)
İletişim kurma ve haberleşme her daim insanlığın temel ihtiyaçları arasında yer almış, tarih boyunca insanlar farklı yöntemlerle mesajlarını birbirlerine aktarmışlardır. Başlangıçta bu haber aktarımı kas gücü, mesafe gibi fiziksel koşullara bağlıyken zaman içerisinde kullanılan araç ve teknikler gelişmiş, kitlesel düzeyde bilgi aktarımı mümkün ve hızlı hale gelmiştir. Gazeteler de bu haberleşme tarihimizin önemli basamaklarından biridir. Gazetenin önemli bileşenlerinden olan matbaanın ve kâğıt üretiminin ilk örneklerine Çin'de rastlanmasına rağmen modern gazetelerin kapitalist Avrupa'da doğduğu kabul edilmektedir. Bu durum gazetelerin ortaya çıkışında ve gelişiminde matbaa gibi teknolojik gelişmelerin yanı sıra ekonomik, siyasi ve toplumsal dinamiklerin de etkili olduğunu göstermektedir. Nitekim 17. yüzyıl Avrupası'nda kapitalist sistemin bilgi alışverişine duyduğu açlık gazeteleri günlük yaşamın bir parçası haline getirmiş, ekonomik unsurların yanı sıra değişen toplumsal ve siyasal yapı basını denetleyici bir aktör olarak konumlandırmıştır. Osmanlı'da ise gazetelerin ortaya çıkışında kapitalizmin dinamikleri değil modernleşme hareketleri başat faktör olmuştur. Avrupa'dakinden farklı olarak gazeteler piyasanın bir ihtiyacı olarak değil, devletin vatandaşlara ulaşmasının yeni bir aracı olarak faaliyet göstermiştir.