Sosyal Bilimlerde Söylem Analizi - İnci, Ülkü Hayriye (Örneklerle Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, 2024)
Söylem analizi, konuşma ve metinler aracılığıyla ortaya çıkan anlam oluşumuyla ilgilenen geniş kapsamlı kültürel, sosyal ve iletişim araçları için kullanılan bir yöntemdir. Bu çalışmada söylem analizinin nitel araştırmalarda nasıl kullanıldığı, söylem analizinin temel ilkeleri, söylem analizinin aşamaları ve Foucault’un söylem analizine ve bu analizin örneklerine değinilmiştir. Söylem analizi teorik çerçevede sosyal bilimlerde sosyoloji, dilbilimi, psikoloji, tarih, siyasal bilimler ve medya gibi çok farklı alanda kullanılmaktadır. Söylem analizi kendi içerisinde eleştirel, metin, sohbet ve pragmatik analizler şeklinde sınıflandırılmaktadır. Yapılan çalışmada eleştirel söylem analizi içinde adını duyuran Michael Foucault’un söylem konusundaki düşüncelerine yer verilecektir. Foucault’un söylem analizi genel olarak söylemsel pratikleri, tarihi ve gelişmekte olan dil pratiklerini, iktidar biçimlerinin dönüşümünü açıklamaya ve anlamaya yönelik sosyolojik analiz niteliğinde görülür. Foucault’un eleştirel söylem analizi medya, sosyoloji, sinema, siyaset gibi pek çok alanda kullanılan yöntem olmuştur. Çalışmanın son kısmında örnek olarak yapılan bir çalışmaya da özet olarak yer verilmiştir.