Okratoksinin Antikanser Aktivitesinin Araştırılması - Küçük, İrem Sena and Türkmen, Neşe Başak (Eczacılıkta Güncel Araştırmalar III-Güz, 2024)
Çok hızlı metastatik özelliğe sahip olması sebebiyle kanser, etkili bir şekilde tedavi edilmediği takdirde yaşamsal sistemleri zayıflatarak ölüme sebep olan bir hastalıktır. Farklı organları etkileyen kanserin günümüzde insidansının ve mortalite oranının yüksek olması sebebiyle, önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Kanser belirtileri köken aldığı dokuya göre değişmektedir. Okratoksin, bazı Aspergillus ve Penicillum türleri tarafından üretilen bir mikotoksindir. En bilinen alt tipi okratoksin-A’dır (OTA). OTA, tahıl, meyve ve hayvan yemlerinde bulunan bir kontaminanttır. Gastrointestinal sistemdeki bazı mikroorganizmalar, okratoksini daha az toksik yan ürün olan Okratoksin A’ya hidroliz ederler ve bu metabolit daha sonra karaciğer ve böbrek aracılığıyla atılır. Yüksek düzeyde OTA'ya maruz kalma, insanlarda böbrek fonksiyon bozukluğu ve tümör oluşumu ile ilişkilendirilmiştir. Ayrıca OTA’nın, kanserojenik, genotoksik, teratojenik ve immunotoksik etkilerinin de olduğu ortaya konmuştur. Üzüm ve tahıl kaynaklı ürünlerde bulunan okratoksinin antikanser etki potansiyeli açısından bazı kanser hücreler üzerindeki etkisi araştırılmıştır. OTA kanser hücrelerinde farklı mekanizmalar aracılığıyla toksik etki göstermekle birlikte, en aktif etkisi hücrenin antioksidan dengesini değiştirmesidir. Bunun yanında okratoksinin hücre içi DNA parçalanmasını azalttığı ve kontrollü hücre ölüm yolağı olan apoptotik hücre ölümünü engellediği gösterilmiştir. Yapılan literatür taramalarında, okratoksinin böbrek, karaciğer, beyin ve servikal kanser hücre hatları üzerinde sitotoksik etkisi olduğunu gösteren çalışmalara rastlanmıştır. Bu derlemede kanserli hücre hatlarına karşı okratoksin ve diğer mikotoksinlerin antikanser etkilerinin mekanizmaları anlatılmış ve yeni antikanser ajan geliştirilmesindeki önemi belirtilmiştir. Due to its very rapid metastatic nature, cancer is a disease that weakens vital systems and causes death if not treated effectively. Cancer, which affects different organs, has become a significant public health problem due to its high incidence and mortality rate today. Cancer symptoms vary depending on the tissue it originates from. Ochratoxin is a mycotoxin produced by some Aspergillus and Penicillum species. The most well-known subtype is ochratoxin-A (OTA). OTA is a contaminant found in grains, fruits and animal feed. Some microorganisms in the gastrointestinal tract hydrolyze ochratoxin to the less toxic byproduct ochratoxin A, which is then excreted via the liver and kidney. High levels of OTA exposure have been associated with renal dysfunction and tumor formation in humans. In addition, OTA has been shown to have carcinogenic, genotoxic, teratogenic and immunotoxic effects. The effect of ochratoxin, found in grape and cereal products, on some cancer cells has been investigated in terms of its anticancer potential. Although OTA has a toxic effect on cancer cells through different mechanisms, its most active effect is changing the antioxidant balance of the cell. In addition, it has been shown that ochratoxin reduces intracellular DNA fragmentation and prevents apoptotic cell death, which is a controlled cell death pathway. In literature searches, studies showing that ochratoxin has a cytotoxic effect on kidney, liver, brain and cervical cancer cell lines have been found. In this review, the mechanisms of anticancer effects of ochratoxin and other mycotoxins against cancer cell lines are explained and their importance in the development of new anticancer agents is stated.