Periferik Vasküler Hastalıklarda Hemşirelik Yaklaşımı - Yavuz, Emir Sultan (Kardiyovasküler Hastalıklarda Hemşirelik Rehberi, 2024)
Periferik Arter Hastalığı (PAH), genellikle alt ekstremite arterlerini etkileyen ve ateroskleroz kaynaklı bir damar hastalığıdır. Ancak, karotis, subklavian, mezenter ve renal arterler gibi diğer damarlar da bu hastalık kapsamına girer. PAH’nın belirtileri, damar tıkanıklığının yerine ve derecesine bağlı olarak değişir. PAH'lı hastalarda sık görülen semptomlardan biri olan klodikasyon, kas ağrıları ve kramplarla kendini gösterir. Hastalığın tanısında ayak bileği-kol indeksi (ABI), BT anjiyografi ve MR anjiyografi gibi yöntemler kullanılır. Tedavide yaşam tarzı değişiklikleri, ilaçlar ve cerrahi yöntemler yer alır. Hemşireler, hastaların tedaviye uyumunu sağlamada ve yaşam kalitesini artırmada kritik bir role sahiptir. Özellikle ilaç yönetimi, egzersiz programları ve hasta eğitimi hemşirelik bakımının önemli bileşenleridir. Sigara bırakma desteği, beslenme planları ve ağrı yönetimi gibi konularda da hemşirelerin sorumluluğu büyüktür. PAH'nın ilerlemesini yavaşlatmak ve komplikasyonları önlemek için multidisipliner bir yaklaşım gerekmektedir. Peripheral Artery Disease (PAD) typically affects the lower extremity arteries, but other arteries such as the carotid, subclavian, mesenteric, and renal arteries can also be impacted due to atherosclerosis. The symptoms of PAD vary based on the location and severity of the arterial blockage. One of the common symptoms is claudication, which manifests as muscle pain and cramps. Diagnostic methods for PAD include the ankle-brachial index (ABI), CT angiography, and MR angiography.Treatment options range from lifestyle modifications and medications to surgical interventions. Nurses play a critical role in ensuring patient adherence to treatment and improving their quality of life. Nursing care includes medication management, exercise programs, and patient education. Additionally, nurses are responsible for supporting smoking cessation, providing nutritional guidance, and managing pain. A multidisciplinary approach is essential to slow the progression of PAD and prevent complications.