Öğrenmede Bilişsel Kuramlar ve Bilgi İşleme Yaklaşımı - Yılmaz Özelçi, Serap (Eğitim Psikolojisi, 2024)
Öğrenme teorileri, öğrenme sürecinin farklı yönlerine ışık tutmaları açısından önemlerini hep korumaktadır. Öğrenmenin nasıl gerçekleştiği sorusuna ilk olarak davranışçı psikologlar cevap vermeye çalışmışlardır. Onlara göre öğrenme davranışta meydana gelen değişimlerdir. Davranışçılar, öğrenmenin gözle görülür sonuçlarına odaklanmışlardır. Bu kitabın önceki bölümlerinde detayları açıklanan bu kuramlar uzun süre eğitim ortamlarına hâkim olmuş, nispeten öğretmen merkezli bir öğretim çerçevesi sunmuştur. Ancak davranışçı kuramlar öğrenme sürecinin tüm bileşenlerini açıklamada yetersiz kalmışlardır. Daha derinlemesine yapılan çalışmalarda ise araştırmacılar, öğrenmenin bireyle ilgili olan bilişsel yönüne odaklanmışlardır. Davranışçı kuram genellikle gözlemlenebilir davranışları vurgularken, bilişsel kuram içsel süreçlere odaklanır ve insan zihninin nasıl çalıştığını anlamaya çalışır. Bilişsel öğrenme kuramları, insanların düşüncelerini, algılarını, belleklerini ve problem çözme yeteneklerini anlamak için zihinsel süreçleri merkeze alır. Bilişsel açıdan öğrenme, bireyin zihinsel yapılarındaki değişme olarak tanımlanmaktadır. Bu bölümde öğrenmenin zihinde nasıl gerçekleştiği, nasıl depolandığı, ihtiyaç halinde depolanan bilgilere nasıl ulaşıldığı ve tüm bu süreçlerin daha etkili biçimde yapılabilmesi için dikkat edilmesi gerekenler özetlenmiştir.