Nadire Kabinelerin ve Osmanlı Devleti’nin XIX. Yüzyılda Katıldığı Uluslararası Fuarların Türk Müzeciliğinin Gelişimine Katkısı - Göğebakan, Yüksel (Çağdaş Türk Resim Sanatı ve Güncel Yaklaşımlar, 2024)
İnsan deneyimleri hakkında bilgi sağlayan müzelerin tarihsel oluşumu, değerli ürünlerin toplanması bağlamında ele alındığında, antik çağlara kadar uzanan uzun bir geçmişe sahiptir. Hem dünya hem de Türk müzeciliğinin gelişimi, bu uzun süreçte çeşitli unsurlar temelinde şekillenmiştir. Müzeciliğin gelişimine katkıda bulunan bu unsurlar arasında iki yaklaşım önemli bir yere sahiptir. Bunlar: “Merak Kabinleri” ve “19. Yüzyıl Dünya Fuarları”dır. Erken dönemlerden itibaren farklı disiplinlerden insanların özellikle ilginç, sıra dışı, nadir ve garip görünümlü objelerden oluşan merak kabinleri oluşturması, koleksiyonculuğun ve dolayısıyla müzelerin gelişimine önemli ölçüde katkıda bulunmuştur. Öyle ki, bu bağlamda toplanan eserler, daha sonra ortaya çıkacak olan müze çeşitliliğinin kaynağı olmuştur. Aslında, modern zamanlarda müzelerin sınıflandırılması ve belirli bir disiplin içindeki oluşumları tamamen merak kabinlerinde toplanan eserlerin gruplandırılmasına göre oluşturulmuştur. Öte yandan, 19. yüzyılda açılan dünya fuarları da sanayi, tarım, sanat vb. alanlara odaklanmıştır. Birçok farklı alandan eserlerin sergilendiği organizasyonlar olarak, sadece kültürlerarası etkileşime değil, aynı zamanda müzecilik açısından ciddi gelişmelere ve farkındalığın artmasına da katkıda bulunmuşlardır. Türk müzeciliğinin gelişimi, bir yandan merak kabinlerinin oluşturulmasıyla, diğer yandan da açılan dünya fuarlarının etkisiyle önemli ölçüde değişmiş ve gelişmiştir. Bu çalışmada, 19. yüzyılda açılan merak kabinelerinin ve dünya fuarlarının Türk müzeciliğinin gelişimine etkisi incelenmiştir.The historical formation of museums, which provide information about human experiences, has a long history dating back to ancient times, when viewed in the context of collecting valued products. The development of both world and Turkish museology has developed based on various elements in this long process. Two approaches have an important place among these elements that contribute to the development of museology. These are: “Cabinets of Curiosity” and “19th Century World Fairs. The creation of cabinets of curiosity, especially objects with interesting, unusual, rare and strange appearances, by people from different disciplines since the early periods, has contributed significantly to the development of collecting and, as a result, of museums. So much so that the works collected in this context were the source of the museum diversification that would emerge later. As a matter of fact, in modern times, the classification of museums and their formation within a certain discipline were created entirely according to the grouping of works collected within cabinets of curiosity. On the other hand, world fairs opened in the 19th century also focused on industry, agriculture, art, etc. As organizations where works from many different fields are exhibited, they have contributed to not only an intercultural interaction, but also to serious developments in terms of museology and to raise awareness. The development of Turkish Museology has undergone a significant change and developed significantly, on the one hand, with the creation of cabinets of curiosity and, on the other hand, with the influence of the world fairs opened in the 19th century. In this study, the impact of cabinets of curiosity and World Fairs opened in the 19th century on the development of Turkish museology was examined.