Kadın Sağlığı Hemşireliğinde Kanıt Temelli Yaklaşımda Hayvan Deneylerinin Önemi - Güner, Özlem (Güncel Hemşirelik Çalışmaları VI, 2023)
Kadın sağlığı, özelde kadını genelde toplumu ilgilendirmesi nedeni ile önemi yadsınamaz bir gerçektir. Bu yaklaşımla bakıldığında sağlık alanında önemi daha net görülmektedir. Kadın sağlığına yönelik yapılan çalışmalar günceli sağlamada istendik düzeye yakın olsa da bu çalışmaların değerlendirilip, analiz edilip sağlık çalışanları tarafından uygulamaya aktarılması noktasında ciddi engeller karşımıza çıkmaktadır. Bu engellerin farkında olunup ve buna yönelik çözümlerin sağlanarak, sağlık bakım sisteminde kanıt temelli yaklaşımla sağlığın optimal düzeye getirilmesi gerekmektedir. Bunu sağlamanın en temel yolu da her merak edilen konudaki soruya yanıt alınabilecek özgürlükte hipotezlerin kurulması ve bunlara yönelik çalışma türlerinin kullanılmasındaki engellerin ortadan kaldırılması ve sağlık profesyonellerinin bu çalışmaların farkında olmasının sağlanması gerekliliğidir. Hayvan çalışmaları bakım, teşhis ve tedavi noktasında sağlık alanında günümüze kadar vazgeçilmez bir kaynak olarak kullanılmış ve hemşirelik, tıp, eczacılık, farmakoloji ve diğer temel bilimlerde kanıta dayalı sayısız çalışmaya konu olmuştur. Özellikle hemşirelik alanında insanlarda uygulanması kolay olmayan veya sonuçları tahmin edilemeyen yöntemlerin tatbiki noktasında tercih edilen hayvan çalışmaları vazgeçilmez önemli bir yardımcı teknik haline gelmiştir. Fakat, diğer sağlık alanındaki uygulamalara kıyasla, ülkemizde hemşirelik özellikle kadın sağılığı alanındaki hayvan uygulamaları arzu edilen düzeyde değildir. Özellikle, kadın sağlığı hemşireliği alanında uluslararası arenadaki gelişmelere, rekabetçi ortama ve hızlı gelişmelere ayak uydurmak için uygun model hayvan uygulamalarının çalışılması ve desteklenmesi kritik bir hal almıştır. Bu doğrultuda; bu bölümde kadın sağlığı hemşireliğinde kanıt temelli yaklaşımlar ve hayvan denemelerinin ne aşamada olduğu irdelenecektir.