Ökaryotik ve Prokaryotik Canlılarda RNA’ların İşlenme Mekanizmaları - Şanlı, Fatma; Karataş, Ömer Faruk (Temel Moleküler Biyoloji, 2023)
Transkripsiyon sonucu hücrelerde üretilen RNA'lar, protein sentezine katılacak aktif formda değildirler. Birincil transkript olarak adlandırılan bu RNA’lar işlevsel bir molekül olup sitoplazmaya gönderilmeden önce çekirdekte kapsamlı bir şekilde işlenirler. Her RNA kendine özgü, bir takım işlenme mekanizmalarından geçerek aktif ve işlevsel formlarını kazanırlar. RNA'ların işlenmesi, hücredeki metabolik faaliyetlerin kontrolünde, dokuya özgü proteinlerin üretiminde ve organizmadaki genomunun kodlama potansiyelinin arttırılmasında oldukça önemlidir. Ayrıca, hücrede bulunan RNA miktarı çevresel koşullara göre dengede tutulmalıdır. Bu nedenle, bu koşulların değişmesi hücrelerde transkripsiyon sürecinin baskılanmasına ve RNA sentezinin durmasına yol açmaktadır. Bu bölümde, RNA’ların transkribe olduktan sonra fonksiyonel olabilmeleri için geçtiği çeşitli işlenme basamaklarından, işlenen RNA’ların taşınması, düzeltilmesi ve yıkım sürecinden ve de kırpılma mekanizmalarından kısaca bahsedilecektir.