Örgütsel Kayırmacılık (Organizational Favoritism) - Özen Bekar, Ebru (Hemşirelikte Örgütsel Davranış: Güncel Yaklaşım ve Yönelimler, 2024)
Kayırmacılık yönetsel etik dışı davranışlardan bir tanesidir. Her sektörde kayırmacılık belirli düzeylerde yaşanmaktadır. Kurumların eleman seçme ve yerleştirme, kariyer planlamasında, eğitim ve geliştirme çalışmalarına erişimde ve yönetsel pozisyonlara atamada kayırmacılık uygulamaları ile karşılaşılmaktadır. Kayırmacılığın akraba kayırmacılığı, eş-dost kayırmacılığı, siyasi düşünceyle ilişkili kayırmacılık, etnik kökene dayalı kayırmacılık, ırksal kökene dayalı kayırmacılık, din ve inanışlara dayalı kayırmacılık, cinsiyete dayalı kayırmacılık olmak üzere farklı türleri bulunmaktadır. Kayırmacılık, birçok alanda yaşanmakla birlikte işe alım süreçlerinde ve çalışanların terfi işlemlerinde belirgin olarak yaşanmaktadır. Kayırmacılık tüm kurumları etkilemekle birlikte sağlık kurumlarını da etkilemektedir. İnsan yaşamıyla ilgili çok yönlü kararların uygulandığı sağlık kurumlarında kayırmacılığın etkileri daha büyüktür. Hemşirelik hizmetleri de sağlık kurumlarındaki bu etik dışı uygulamadan etkilenmektedir. Kayırmacılık kurumlarda örgütsel güveni azaltmaktadır. Ayrıca hemşirelerin işten ayrılma niyetiyle güçlü bir şekilde bağlantılıdır. Yapılan çalışmalar incelendiğinde hemşirelik hizmetlerinde kayırmacılık uygulamaların hangi düzeyde olduğu, hemşirelerin çalışma ortamına etkileri ve hasta bakım kalitesine etkilerini ortaya koyan çalışmaların yetersiz olduğu görülmektedir. Bu alanda yapılacak olan çalışmalar hemşirelik hizmetleri yönetimi için önemlidir.Favoritism is one of the unethical managerial behaviors and it is experienced at certain levels in every sector. favoritism practices are encountered in institutions’ selection and placement of personnel, career planning, access to training and development studies and appointment to managerial positions. There are different types of favoritism, including kinship and friend favoritism, favoritism related to political thought, favoritism based on ethnicity, racial origin, religion and beliefs and favoritism based on gender. Although nepotism occurs in many areas, it is clearly experienced in the recruitment and promotion processes of employees. As with other institutions, nepotism also affects healthcare institutions, and the effects of favoritism are greater in health institutions where multi-faceted decisions regarding human life are implemented. Nursing services are also affected by this unethical practice in healthcare institutions. favoritism reduces organizational trust in institutions, moreover it is strongly linked to high turnover in nursing staff employment. When the studies are examined, it is seen that there are insufficient studies revealing the level of favoritism practices in nursing services, their effects on the working environment of nurses and their effects on the quality of patient care. Studies in this field are important for nursing services management.