Bilişsel Bozuklukların Terapisinde Teknolojik Yaklaşımlar - Bayrakdar, Mete Orçun; Çıldır, Bünyamin (Güncel Odyoloji ve Dil Konuşma Bozuklukları Çalışmaları II, 2024)
Bilişsel bozukluklar, hafıza, öğrenme, algılama ve karar verme gibi zihinsel işlevlerin kaybı veya bozulmasıyla karakterizedir. Bu bozukluklar geriatrik popülasyondan genç bireylere kadar çeşitli yaş gruplarını etkileyebilir. Alzheimer, Parkinson, demans ve afazi gibi durumlar yaygın örneklerdir. Teknoloji, bilişsel bozuklukların tedavisinde önemli bir rol oynamaktadır. Yapay zeka (AI), makine öğrenmesi, sanal gerçeklik (VR) ve mobil uygulamalar gibi teknolojiler, bu alanda özellikle dikkat çekmektedir. Bu teknolojiler, bireylerin bilişsel fonksiyonlarını koruma, geliştirme ve terapi süreçlerini kişiselleştirme potansiyeline sahiptir. Yapay zeka destekli araçlar, konuşma kalıplarını analiz ederek, terapi planlarının gerçek zamanlı ayarlanmasına olanak tanır. Mobil uygulamalar ve VR/AR teknolojileri, terapilere erişimi artırarak, hastaların evde bile terapiye katılmalarını sağlar. Bu teknolojik yaklaşımlar, dil ve konuşma terapilerinin etkinliğini artırırken, hastaların yaşam kalitesini de önemli ölçüde iyileştirir. Teknolojik yeniliklerin etkinliği üzerine yapılan araştırmalar, bu araçların terapötik süreçlerde büyük avantajlar sağladığını göstermektedir. Ancak, maliyet ve erişilebilirlik gibi zorluklar da göz önünde bulundurulmalıdır. Gelecekte, teknolojinin bu alandaki rolü daha da genişleyecek ve bireylerin tedavi süreçlerini iyileştirmeye devam edecektir.Cognitive disorders are characterised by the loss or impairment of mental functions such as memory, learning, perception and decision-making. These disorders can affect various age groups, from the geriatric population to young individuals. Conditions such as Alzheimer's, Parkinson's, dementia and aphasia are common examples. Technology plays an important role in the treatment of cognitive disorders. Technologies such as artificial intelligence (AI), machine learning, virtual reality (VR) and mobile applications have attracted particular attention in this field. These technologies have the potential to preserve and enhance individuals' cognitive functions and personalise therapy processes. AI-supported tools allow real-time adjustment of therapy plans by analysing speech patterns. Mobile applications and VR/AR technologies increase access to therapies, enabling patients to participate in therapy even at home. These technological approaches increase the effectiveness of speech and language therapies and significantly improve the quality of life of patients. Research on the effectiveness of technological innovations shows that these tools provide great advantages in therapeutic processes. However, challenges such as cost and accessibility should also be considered. In the future, the role of technology in this field will expand further and continue to improve the treatment processes of individuals.