Ortadoğu’dan Bir Kadın: Marjane Satrapi ve Animasyona Dönüşümü Bakımından Persepolis - Alpaslan, Sinem (Sanatın İyileştirici Gücü 1 Farklı Bakış Açılarıyla Sanat ve İyi Oluş, 2024)
Araştırmanın amacı, Persepolis çizgi romanının neden animasyona dönüştürüldüğünün, bir animasyon olarak nasıl betimlendiğinin incelenip analiz edilmesidir. Araştırma üç başlık altında oluşturulmuştur. İlk olarak 2000 yılında kitap olarak basılan, 2007 yılında animasyona dönüştürülen Persepolis’in, otobiyografik bir çalışma olması bakımından, sanatın iyileştirdiği ve geliştirdiği kişiler için örnek gösterilebilecek yaratıcısı Marjane Satrapi’nin makalenin birinci bölümünde genel yaşam öyküsü anlatılmaktadır. İkinci bölümde animasyon film tarihi ile ilgili kısa bilgi verilerek Persepolis’in animasyon olarak beyaz perdeye aktarılması düşüncesi anlatılmaktadır. Üçüncü bölümde ise Persepolis, animasyondaki olay örgüsü üzerinden eleştirel bir yaklaşımla analiz edilmektedir.Özellikle Ortadoğu ülkelerinde kadınlar, yaşanan savaşlar ve iç karışıklıklarda ciddi mağduriyetler yaşamaktadır. 1980’lerde kadınların İran’da maruz kaldığı tutumun, günümüz 21. yüzyılında Afganistan’da yaşanmaya başlandığı görülmektedir. Tarih, yer ve kişiler değişse de tekrarlanmaktadır. Kadının -ki bu durum erkek cinsiyeti için de geçerlidir- kendi eksikliklerinin ve yeterliklerinin farkına varmasıyla ‘kendi’ olabilmesi mümkündür. Araştırmada Marjane Satrapi üzerinden, kadınların kendi başlarına var olabilmeleri için toplumda sadece eş ve anne olarak değil, meslekî kimlik gibi farklı alanlarda da var olması gerektiği görülmektedir. Ancak bu yaşamsal gereklilikler sağlandığında animasyon renklenebilmektedir. Persepolis, tarihsel süreçte öncesi ve sonrasına bakıldığında toplum üzerindeki formelleştirme ve rutinleştirme sürecinin doğrudan görülebileceği bir animasyon filmdir. Renklendirilmesinden kullanılan müziklere, kukla metaforuna kadar bütünlüklü ve birbirini destekleyen bu filmde Marjane Satrapi, kendi kökenini, tarihini ve ‘var oluşunu’ konu edinmiştir.