Gölcük (Kocaeli) Şehrinin Kuruluşu ve Gelişimi ile Antropojenik Kökenli Topografik Değişimlerin Modellenmesi - Uzun, S. Murat (Coğrafyada Güncel Araştırmalar I, 2023)
Doğal ve beşerî koşullar etkisinde gelişen yerleşmeler, son yıllarda sanayileşme, ulaşım, göç ve teknolojik gelişmelerle oldukça geniş sahalara yayılmakta, meydana gelen bu durum jeomorfolojik koşullar üzerinde antropojenik değişimlere yol açmaktadır. Bu çalışmada CBS ve uzaktan algılama teknikleri kullanarak Gölcük (Kocaeli) şehrinin gelişimi ve antropojenik kökenli rölyef değişimi incelenmiştir. Gölcük ilçesi, coğrafi konumu, özellikle tersane ve donanma için elverişli kıyı jeomorfolojisi özellikleri, diğer fiziki coğrafya koşulları, ulaşım imkanları ile 1930’lı yıllarda kurulmuştur. 1955 yılında Donanma Komutanlığı ve Değirmendere arasındaki kıyıda yoğunlaşan yerleşim alanları 3,03 km2’lik alan kaplamaktaydı. 1985 yılında 7,51 km2, 2000 yılında 17,8 km2’lik alan kaplayan yerleşim alanları, jeomorfolojik koşullar ve 17 Ağustos 1999 depreminden etkilenmiş, kıyıdan uzaklaşarak güney-güneydoğuya yönelmiştir. Gölcük, donanma, tersane ve sanayi özelliği ile günümüzde 200.000’e yakın nüfusa ulaşmış, kentsel alan 28,7 km2’ye yükselmiş ve kıyıdan uzaklaşarak yükselti ve eğimin artış gösterdiği alanlarda yeni yerleşim alanları oluşmuştur. Bu alanlarda ise eğim ve topografik rölyefin yüksek değerleri ile kentsel alan sahası, antropojenik kökenli jeomorfolojik değişimlerin artmasına neden olmuştur. Settlements, which have developed under the influence of natural and human conditions, have spread over large areas in recent years with industrialisation, transportation, migration and technological developments, and this situation leads to anthropogenic changes in geomorphological conditions. In this study, the development of the city of Gölcük (Kocaeli) and anthropogenic relief change were analysed by using GIS and remote sensing techniques. Gölcük district was established in the 1930s with its geographical location, coastal geomorphological features especially favourable for shipyards and navy, other physical geography conditions and transportation facilities. In 1955, the settlements concentrated on the coast between the Naval Command and Değirmendere covered an area of 3.03 km2. In 1985, the settlements covering an area of 7.51 km2 and 17.8 km2 in 2000 were affected by geomorphological conditions and the earthquake of 17 August 1999, and moved away from the coast and headed south-southeast. Gölcük, with its navy, shipyard and industrial characteristic, has reached a population of nearly 200.000 today, the urban area has increased to 28,7 km2 and new settlements have been formed in areas where elevation and slope increase away from the coast. In these areas, the high values of slope and topographic relief and the urban area caused an increase in geomorphological changes of anthropogenic origin.