Doğu’yu Değiştiren Güç Urartular - Topaloğlu, Yasin (Eski Çağ Tarihi ve Uygarlıkları, 2024)
Anadolu’nun doğusu başta olmak üzere bölgedeki beylikleri bir araya getirerek MÖ 9-7. yüzyıllarda önemli bir devlet kuran Urartular (Bianili), hayvancılık ve hayvancılığa dayalı bir tarımsal yaşam tarzını benimsemiştir. Urartular ile artık devlet kontrolünde kentler kurulmaya başlanmış, madencilikte demirin yoğun olarak kullanımı ile taş işçiliği dolayısıyla mimari gelişmiştir. Doğu Anadolu’nun tarihî devirlere geçmesi, Anadolu’nun diğer bölgelerinden çok daha sonra Urartu yazısıyla gerçekleşmiştir. Seramikte seri üretime yönelik çömlekçi çarkının kullanımı, gelişmiş fırınlama teknikleri, bronz, demir eşyalar, aletler, silahlar ile çeşitli madenlerden takılar Urartu ile bölgeye kazandırılan yeniliklerdendir. Doğu Anadolu’nun zorlu coğrafi şartları ve iklimine rağmen Doğu Anadolu’nun dönüşümünde ve gelişiminde en önemli siyasi unsuru Urartu Devleti sağlamıştır. Urartu’nun bu zorlu coğrafya ve siyasi atmosferde var olmak için verdiği mücadeleyle birlikte kazandırdığı yenilikler Urartu’nun MÖ 7 yüzyılın ikinci yarısındaki muhtemel yıkılışına kadar bölge için öncü olmuştur. Urartu sonrası halkın durumu tam olarak bilinmemekle birlikte Urartu’nun mimari, tarım, sulama, seramik gibi konularda oluşturduğu yeniliklerin devam ettirilemediği görülmektedir. Urartu sonrası halkın güvenlik kaygılarının ön plana geçtiği ve kültürel geleneği devam ettiremediği veya kuzeye doğru bir göç gerçekleştirerek kültürlerini kaybettikleri düşünülmektedir. Buna rağmen yol, savunma yapıları, madencilik, mimari ve özellikle de su yapılarında ulaşılan seviye, doğunun sonraki toplumlarına Urartu’nun bıraktığı en önemli miraslardandır.AbstractThe Urartian’s (Bianili), who established an important state in the 9th-7th centuries BC by uniting the principalities in the region, especially in eastern Anatolia, adopted an agricultural lifestyle based on animal husbandry and animal husbandry. With the Urartian’s, cities began to be established under state control, and architecture developed due to the intensive use of iron in mining and stonemasonry. The transition of Eastern Anatolia to historical times was realized with Urartian writing much later than other regions of Anatolia. The use of the potter's wheel for mass production in ceramics, advanced firing techniques, bronze, ironware, tools, weapons and jewelry made of various metals are among the innovations brought to the region by Urartu. Despite the harsh geographical conditions and climate of Eastern Anatolia, the Urartu State provided the most important political element in the transformation and development of Eastern Anatolia.Urartu's struggle to survive in this difficult geographical and political atmosphere and the innovations it introduced were pioneering for the region until Urartu's possible collapse in the second half of the 7th century BC. Although the situation of the people after Urartu is not well known, it is clear that the innovations Urartu created in areas such as architecture, agriculture, irrigation and ceramics could not be continued. It is thought that after Urartu, people's security concerns came to the fore and they could not continue the cultural tradition, or they lost their culture by migrating to the north. Nevertheless, the level reached in roads, defensive structures, mining, architecture and especially water structures is one of the most important legacies that Urartu leaves to the later societies of the East.