Geç Hitit Devletleri - Tuncer, Hasan (Eski Çağ Tarihi ve Uygarlıkları, 2024)
Hititlerin yıkılışının ardından Anadolu’nun çeşitli yerlerinde, kendilerini Hititlerin varisi olarak kabul eden irili ufaklı devletler ortaya çıkmıştır. Bunlar Geç Hitit Devletleri ismiyle anılmaktadır. Bu devletler, Orta Anadolu’dan Malatya ve Suriye’ye kadar uzanan bölge içerisinde yer alır ve Tabal, Melid, Gurgum, Kummuh, Que, Hilakku, Sam’al, Pattin/Unqi ve Kargamış isimleriyle bilinmektedir. Hititlerden birçok iz taşıyan bu devletler, başta Asurlular olmak üzere Urartuların da egemenlik altına almak istedikleri bölgeler olarak zikredilmiştir. Stratejik ve ticari açıdan önemli noktalara hâkim olmak isteyen Asurlular, bu bölgelerin yeraltı ve yerüstü zenginliklerinin farkında idi. Bu sebeple, adı geçen krallıklara sayısız seferler düzenlemişti. Bu seferler sonunda, bölgedeki krallıkları vergiye bağlayarak önemli bir gelir kaynağı oluşturmuşlardı. Asurluların yanında kimi zaman da Urartuların bölgedeki krallıklar üzerinde hâkimiyet mücadelesine girdiği görülmektedir. Özellikle Asurluların problem yaşadığı süreçlerde Urartular bölgedeki etkinliğini arttırmış ve Asur’a ödenen vergileri kendisi için almıştır. Geç Hitit Devletleri ile ilgili bilgilere özellikle Asur vesikaları başta olmak üzere, hiyeroglif eserler vasıtasıyla da ulaşılabilir. Anadolu’nun MÖ 1. binyılının ilk yarısında, adı geçen Geç Hitit Devletleri çok önemli roller oynamış ve özellikle Asur belgeleri sayesinde çeşitli bilgilere ulaşılmıştır.