Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Yenilikçi Fen Kavramlarına İlişkin Bilişsel Yapıları - Özergun, Ilgım; Timur, Betül (Fen Eğitimi Araştırmalarına Güncel Bakış IX, 2024)
Bu araştırmada fen bilgisi öğretmen adaylarının yenilikçi fen kavramlarına ilişkin bilişsel yapılarındaki değişimin kelime ilişkilendirme testiyle incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 2022-2023 döneminde Türkiye’nin batı Marmara bölgesindeki bir üniversitede öğrenim gören fen bilgisi 3. Sınıf öğretmen adayları (N=40) katılmıştır. Yöntem olarak tek grup ön test son test deseni seçilmiştir. Ön test için veriler güz döneminin başında toplanırken, son test için veriler dönem sonunda toplanmışlardır. Dönem içerisinde öğretmen adayları “Fen Öğretimi I” dersi kapsamında yenilikçi fen bilimleri kavramlarına yönelik teorik ve pratik eğitim almışlardır. Veri toplama aracı olarak kelime ilişkilendirme testi kullanılmıştır. Bu testte kullanılmak üzere yenilikçi fen kavramları olarak adlandırılan “STEM”, “Artırılmış Gerçeklik”, “Robotik Kodlama”, “Web 2.0”, “Sanal Sınıf”, “3-Boyutlu Model”, “ Mobil Uygulama”, “Yapay Zeka”, “Metaverse”, “Dijital Oyun”, “Etkileşimli Teknoloji” ve “Bulut Bilişim” kavramları belirlenmiştir. Veri analizi için öncelikle fen bilgisi öğretmen adaylarının her bir kavram için cevapladıkları kelimeler analiz edilerek frekans tablosu hazırlanmıştır. Daha sonra kavram ağını oluşturmak için kesme noktası belirleme tekniği kullanılmıştır. Bu araştırmanın ön bulgularına göre; fen bilgisi öğretmen adayları ön teste kıyasla son testte daha fazla kavram ifade ettikleri görülmüştür. Son testte ifade edilen yenilikçi fen kavramlarının birbirleriyle daha fazla ilişkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca, STEM, Web 2.0 Araçları gibi kavramlar daha fazla ifade edilip birbirleriyle ilişkilendirilirken; Etkileşimli Teknoloji ve Bulut Bilişim kavramlarının daha az ifade edildiği ve ilişkilendirildiği görülmektedir. Sonuç olarak, Fen Öğretimi I dersinin fen bilgisi öğretmen adaylarının yenilikçi fen kavramlarını kavramsallaştırmalarında etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Fen bilgisi öğretmen adaylarının yenilikçi fen kavramlarını kavramsallaştırmalarının artması için bu kavramları teorik ve uygulamalı olarak daha sık kullanmaları önerilmektedir.