Türkiye Turizminde İlk Müstakil İdari Erk: Turizm ve Tanıtma Bakanlığı (1963-1982) - Evcin, Erol (Bitlis Turizm Araştırmaları, 2024)
Turizm ve Tanıtma Bakanlığı, Türkiye’de turizmi millî ekonomi için verimli bir sektör hâline getirmek üzere 1963-1982 yılları arasında faaliyet gösteren bir yürütme organı olmuştur. Bu şekilde turizm işleri devlet teşkilatında ilk kez müstakil bir Bakanlık seviyesinde yürütülmeye başlanmıştır. Bakanlık; ülkenin turizme elverişli bütün imkânlarını değerlendirmek, Türkiye’yi gerek ülke insanına gerekse yabancılara turistik özellikleriyle tanıtmak, haber ve yayın hizmetlerini desteklemek amaçları doğrultusunda faaliyet göstermiştir. Bakanlığın idari teşkilatı Kalkınma Planları ile uyumlu olarak yatırımcılara ve işletmelere büyük ölçüde devlet desteği sağlayacak ve turizm altyapı çalışmalarını hızlandıracak şekilde kurgulanmıştır. Bu bağlamda Bakanlık turizmi ülkenin ekonomik anlamda güçlenmesi ve kalkınması hususunda destekleyici bir güç olarak değerlendirmek üzere önemli görev ve sorumluluklar üstlenmiştir. Dahası etkin bir tanıtım faaliyeti için yurt dışı teşkilatına hususi bir önem verdiği gibi turistik faaliyetlerin halk kitleleri arasında yayılması hususunda da yurt içi teşkilatı kolaylaştırıcı bir rol oynamıştır. Bütün bu özellikleriyle Bakanlık özgün bir yürütme organı olarak Türkiye turizmi için yol açıcı ve yön gösterici bir idari yapılanmaya sahip olmuştur. Bu çalışmada Turizm ve Tanıtma Bakanlığı’nın kuruluşu, amaçları, idaresi, görev ve yetkileri, yurt içi ve yurt dışı teşkilatı ele alınmıştır. Türkiye turizm tarihi içinde önemli bir yere sahip olan Bakanlığın kuruluşundan Kültür ve Turizm Bakanlığı’na dönüştürülmesine kadar uzanan idari süreci inceleyen bilimsel bir çalışmanın olmaması makaleyi özgün ve önemli kılmaktadır. Çalışmanın başlıca kaynaklarını Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA)’nden temin edilen belgeler, Millet Meclisi Tutanak Dergisi (MMTD), Resmî Gazete (RG), turizm konusunu sıklıkla işleyen Cumhuriyet gazetesi ile Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu (TTOK) Belleteni gibi süreli yayınlar ve muhtelif telif-tetkik eserler teşkil etmiştir.