Koku Yollarının Fonksiyonel ve Klinik Anatomisi - Aygün, Tayfun; Yücel, Nurullah (Anatomiye Güncel Bakış II, 2024)
Koku yolları koku duyusunun iletilmesinde rol alan nöral yolakları ifade eder. Regio olfactoria, meatus nasi superior’un üst kısmı ve septum nasi’nin buraya komşu bölümlerini içerir. İnsanda bu alan yaklaşık 5 cm2 iken, çok daha iyi koku alan bazı hayvanlarda bu alanın daha geniş olduğu görülür. Özel visceral afferent bir duyu olan koku duyusunun birinci nöronları bipolar nöronlardır. Hücre gövdeleri regio olfactoria mukozasında basal hücreler ve destek hücrelerinin arasında bulunur. Miyelinsiz liflere sahip olan bu hücrelerin etrafı schwann hücreleri ile kaplıdır. İkinci nöron gövdeleri bulbus olfactorius’ta bulunurken, bu nöronların aksonları fossa cranii anterior’da tractus olfactorius’u oluşturur. Bu yolun sonunda oluşan trigonum olfactorium’da koku duyusunu taşıyan lifler üç farklı yola ayrılır. Stria olfactoria medialis, comissura anterior’dan geçerek kontrolateral bulbus olfactorius’a doğru giderken, Stria olfactria lateralis primer koku merkezine gider (Brodmann 34). Alzheimer ve temporal lob epilepsisi gibi nörofizyolojik hastalıklarda koku yollarının etkilenimine bağlı halüsinasyonlar ortaya çıkabilir. Direkt ya da sekonder etkilenime bağlı bilateral veya unilateral anosmia (koku duyusu kaybı) da koku duyusuna dair önemli klinik tablolardandır. Olfactory pathways refer to the neural pathways involved in the transmission of the sense of smell. Regio olfactoria includes the upper part of the meatus nasi superior and the adjacent parts of the septum nasi. While this area is approximately 5 cm2 in humans, it is seen that this area is larger in some animals that smell much better. The primary neurons of the sense of smell, which is a special visceral afferent sense, are bipolar neurons. Cell bodies are located between basal cells and supporting cells in the regio olfactoria mucosa. These cells, which have unmyelinated fibers, are surrounded by Schwann cells. While the second neuron bodies are located in the bulbus olfactorius, the axons of these neurons form the tractus olfactorius in the fossa cranii anterior. In the trigonum olfactorium formed at the end of this pathway, the fibers carrying the sense of smell are divided into three different pathways. While the stria olfactoria medialis passes through the anterior commissura and goes towards the contralateral bulbus olfactorius, the Stria olfactria lateralis goes to the primary olfactory center (Brodmann 34). Hallucinations may occur due to the involvement of olfactory pathways in neurophysiological diseases such as Alzheimer's and temporal lobe epilepsy. Bilateral or unilateral