Cumhuriyet’in Cesur Kalemi: Nezihe Muhiddin - Üstün Kaya, Senem (Cumhuriyet’in 100. Yılında 100 Türk Yazar, 2024)
Osmanlı kadınlarının hak arama mücadelesi, 1869 sonrası Osmanlı kadın yazını ve Cumhuriyet’in ilanı ile ivme kazanmış ve ‘kadınlık’ meselesi Türk kültürü ve edebiyatında toplumsal bir mücadeleye dönüşmüştür. Meşrutiyet ve Cumhuriyet arasında yaşamış olan Nezihe Muhiddin (1889-1958) bu mücadelenin en önemli isimlerinden biridir. Muhiddin’in yaşamını adadığı amacı kadınların siyasi hayatta yer alması, toplumda söz sahibi olması, kızların eğitim alması ve evliliklerde eşitlik olmuştur. Bu amaç doğrultusunda, Cumhuriyet dönemi Türk kadının aydınlatmak için kadın sorunu ve çözüm önerilerini dönemin dergilerinde, konferanslarda ve edebi eserlerinde ön plana çıkarmıştır. Siyasi kimliği ve edebi kişiliği ile kendinden önceki ‘feministleri’ eleştiren Nezihe Muhiddin’in ideal “Türk kadını” tasviri ile dönemin aydınlarından bir adım önde bir duruş sergilediğini savunmak yanlış olmayacaktır. Bu bağlamda, cesur fikirleri, güçlü kalemi ve etkili hitabet yeteneği Nezihe Muhiddin’i unutulmaması gereken bir Cumhuriyet kadını yapar. Bu çalışmanın amacı, Nezihe Muhiddin’in hayatı hakkında biyografik bilgi vermek yerine, onun “kadınlık mefkûresini” sözlü ve yazılı olarak nasıl cesurca aktardığını örneklerle göstermektir.